سرماخوردگی گربه؛ علائم، درمان، مراقبت در خانه و زمان مراجعه به دامپزشک

سرماخوردگی گربه یکی از شایع‌ترین بیماری‌های دستگاه تنفسی در این حیوان است. این بیماری معمولاً با علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی و ترشح چشم شروع می‌شود. بیشتر گربه‌ها با مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند.

اما گاهی این علائم می‌توانند نشانه یک عفونت جدی‌تر باشند. به همین دلیل، تشخیص به‌موقع علائم و مراجعه به دامپزشک در صورت شدت گرفتن آن‌ها اهمیت زیادی دارد.

در این مقاله با علائم سرماخوردگی در گربه، تفاوت آن با بیماری‌های مشابه، روش‌های مراقبت در خانه، زمان مراجعه به دامپزشک، شیوه‌های درمان، علت‌های ایجاد بیماری و راه‌های پیشگیری آشنا می‌شویم. 

علائم سرماخوردگی گربه بسته به عامل بیماری و شدت آن متفاوت است، اما بیشتر گربه‌ها چند نشانه مشترک دارند.

شایع‌ترین علائم سرماخوردگی در گربه عبارت‌اند از:

• عطسه‌های مکرر
• آبریزش بینی
• ترشح چشم گربه
• گرفتگی بینی
• تنفس صدادار یا دشوار
• کاهش اشتها
• بی‌حالی
• تب (در برخی گربه‌ها)

همه گربه‌ها تمام این علائم را هم‌زمان نشان نمی‌دهند. برخی فقط عطسه و آبریزش بینی دارند، در حالی که در بعضی دیگر علائمی مانند بی‌حالی، کاهش اشتها یا تب نیز دیده می‌شود.

عطسه و آبریزش بینی گربه

عطسه معمولاً یکی از اولین علائم سرماخوردگی گربه است و در اثر التهاب مجاری تنفسی ایجاد می‌شود. ترشحات بینی در روزهای ابتدایی معمولاً شفاف هستند، اما با پیشرفت بیماری ممکن است غلیظ‌تر شده و رنگ آن‌ها به سفید، زرد یا سبز تغییر کند.

مواردی که بیشتر دیده می‌شوند:

• عطسه‌های مکرر
• آبریزش شفاف، سفید، زرد یا سبز از بینی
• مرطوب شدن اطراف بینی
• لیسیدن مداوم بینی

ترشح چشم در گربه

سرماخوردگی می‌تواند چشم‌های گربه را نیز درگیر کند و باعث اشک‌ریزش یا ایجاد ترشح از چشم شود. این ترشحات معمولاً در ابتدا شفاف هستند، اما ممکن است با شدت گرفتن بیماری غلیظ‌تر شوند و باعث چسبیدن پلک‌ها، به‌ویژه بعد از خواب، شوند.

از جمله علائم چشمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اشک‌ریزش
• ترشح شفاف، سفید یا زرد از چشم
• چسبیدن پلک‌ها، به‌خصوص بعد از خواب
• قرمزی چشم یا ملتحمه
• نیمه‌باز نگه داشتن یک یا هر دو چشم

گرفتگی بینی و سختی تنفس در گربه

تجمع ترشحات در بینی می‌تواند عبور هوا را دشوار کند و باعث تغییر صدای تنفس شود. در موارد شدید، گربه ممکن است با دهان باز نفس بکشد. این حالت در گربه‌ها طبیعی نیست و باید هرچه زودتر توسط دامپزشک بررسی شود.

نشانه‌های رایج:

• گرفتگی بینی
• تنفس صدادار
• خرخر یا خس‌خس هنگام تنفس
• نفس کشیدن با دهان باز

کاهش اشتها و بی‌حالی گربه

گربه‌ها برای تشخیص و تحریک اشتها تا حد زیادی به حس بویایی خود وابسته هستند. به همین دلیل، گرفتگی بینی و کاهش حس بویایی می‌تواند باعث کاهش تمایل به غذا خوردن شود. 

نشانه‌های رایج:

• غذا نخوردن گربه یا کمتر غذا خوردن نسبت به حالت معمول
• بی‌علاقگی به غذای مورد علاقه
• خواب بیشتر از معمول
• کاهش تمایل به بازی
• کم‌تحرکی

تب (در برخی گربه‌ها)

تب در همه گربه‌های مبتلا به سرماخوردگی دیده نمی‌شود، اما ممکن است در پاسخ بدن به عفونت ایجاد شود. تشخیص قطعی تب فقط با اندازه‌گیری دمای بدن امکان‌پذیر است و گرم بودن گوش یا بینی به‌تنهایی معیار قابل اعتمادی نیست.

علائمی که ممکن است همراه تب دیده شوند:

• بی‌حالی بیشتر از معمول
• کاهش قابل‌توجه اشتها
• تمایل بیشتر به استراحت

علت سرماخوردگی گربه چیست؟

سرماخوردگی گربه معمولاً به دلیل عفونت در دستگاه تنفسی ایجاد می‌شود. بیشتر موارد ناشی از ویروس‌ها هستند، اما گاهی باکتری‌ها یا عوامل محیطی نیز می‌توانند در ایجاد یا تشدید علائم نقش داشته باشند.

عفونت‌های ویروسی

• شایع‌ترین علت بروز علائم سرماخوردگی در گربه‌ها هستند.
• ویروس‌هایی مانند هرپس‌ویروس گربه و کلسی ویروس گربه می‌توانند باعث عطسه، آبریزش بینی، ترشح چشم و مشکلات تنفسی شوند. این ویروس‌ها یکی از عوامل ایجادکننده عفونت چشم گربه نیز محسوب می‌شوند. 

عفونت‌های باکتریایی

• برخی باکتری‌ها می‌توانند به‌تنهایی باعث بیماری شوند یا پس از یک عفونت ویروسی، علائم را شدیدتر کنند.
• افزایش ترشحات غلیظ بینی یا چشم می‌تواند در برخی موارد با عفونت باکتریایی همراه باشد.

ضعف سیستم ایمنی یا شرایط پرتنش

• استرس، تغییرات محیطی، بیماری‌های زمینه‌ای یا ضعف سیستم ایمنی می‌توانند احتمال ابتلا یا شدت علائم را افزایش دهند.
• بچه‌ گربه‌ها و گربه‌های سالمند معمولاً حساس‌تر هستند.

تماس با گربه‌های بیمار

• تماس نزدیک با گربه مبتلا می‌تواند باعث انتقال عوامل بیماری‌زا شود.
• استفاده مشترک از ظرف غذا، ظرف آب یا وسایل آلوده نیز می‌تواند خطر انتقال را افزایش دهد.

Cats do not catch human colds but can develop viral upper respiratory infections.

Most cat colds are caused by feline herpesvirus or feline calicivirus.

Mild cases often improve within seven to 10 days.

Severe illness, pneumonia, or secondary bacterial infections require veterinary care.

Vaccination helps reduce the severity of many viral respiratory infections.

منبع: سایت petmd.com

ترجمه:

• گربه‌ها به سرماخوردگی انسان مبتلا نمی‌شوند، اما می‌توانند به عفونت‌های ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی مبتلا شوند.
• بیشتر سرماخوردگی‌های گربه‌ها ناشی از هرپس ویروس گربه یا ویروس کالیسی گربه است.
• موارد خفیف اغلب طی هفت تا 10 روز بهبود می‌یابند.
• بیماری شدید، ذات‌الریه یا عفونت‌های باکتریایی ثانویه نیاز به مراقبت دامپزشکی دارند.
• واکسیناسیون به کاهش شدت بسیاری از عفونت‌های تنفسی ویروسی کمک می‌کند.

چگونه سرماخوردگی گربه را از بیماری‌های دیگر تشخیص دهیم؟

عطسه، آبریزش بینی و ترشح چشم همیشه نشانه سرماخوردگی گربه نیست. برخی بیماری‌های دیگر نیز علائم مشابهی دارند که در جدول زیر به تفاوت‌های آن‌ها اشاره می کنیم.

تفاوت سرماخوردگی گربه با سایر بیماری ها
بیماری	شباهت با سرماخوردگی	تفاوت اصلی
آلرژی	عطسه، آبریزش بینی و گاهی اشک‌ریزش	معمولاً بدون تب، بی‌حالی یا کاهش اشتها است و ممکن است پس از تماس با ماده حساسیت‌زا شروع شود.
آسم گربه	تنفس صدادار یا دشوار	سرفه، خس‌خس سینه و حملات تنگی نفس معمولاً برجسته‌تر از عطسه و آبریزش بینی هستند.
جسم خارجی در بینی	عطسه و آبریزش بینی	شروع ناگهانی دارد و اغلب فقط یک سوراخ بینی را درگیر می‌کند.
عفونت‌های شدید دستگاه تنفسی	عطسه، ترشح بینی و چشم	معمولاً با تب، بی‌حالی شدید، ترشحات غلیظ‌تر و مشکلات تنفسی بیشتر همراه است.

نکته: تشخیص قطعی علت این علائم فقط با معاینه دامپزشک امکان‌پذیر است. اگر مطمئن نیستید گربه شما سرما خورده یا به بیماری دیگری مبتلا است، از مصرف خودسرانه دارو خودداری کنید و برای بررسی دقیق‌تر به دامپزشک مراجعه کنید.

درمان سرماخوردگی گربه در منزل

درمان سرماخوردگی گربه در منزل در مواردی که علائم خفیف باشند و دامپزشک مراقبت در خانه را کافی بداند، می‌تواند به کاهش علائم و راحت‌تر شدن دوران بیماری کمک کند.
درمان خانگی سرماخوردگی گربه شامل موارد زیر است: 

گربه را به غذا خوردن تشویق کنید

گرفتگی بینی باعث می‌شود گربه بوی غذا را کمتر احساس کند و در نتیجه اشتهایش کاهش یابد. نخوردن غذا، به‌ویژه در گربه‌ها، می‌تواند خیلی زود باعث ضعف بدن شود.

• غذای مرطوب یا کنسروی را کمی گرم کنید تا بوی آن بیشتر شود.
• وعده‌های کوچک اما در دفعات بیشتر در اختیار گربه قرار دهید.
• اگر گربه بیش از ۲۴ ساعت غذا نخورد، موضوع را با دامپزشک در میان بگذارید.

نکته: اگر گربه غذای آماده را نمی‌خورد، می‌توان مقدار کمی غذای خانگی برای گربه با بافت نرم و بوی بیشتر در اختیار او قرار داد؛ البته غذای استفاده‌شده باید با شرایط گربه و توصیه دامپزشک هماهنگ باشد.

ترشحات بینی و چشم را تمیز نگه دارید

ترشحات خشک‌شده می‌توانند تنفس را دشوارتر کنند و باعث چسبیدن پلک‌ها شوند. تمیز کردن منظم آن‌ها به راحتی بیشتر گربه کمک می‌کند.

• از گاز استریل یا پنبه نرم مرطوب با آب ولرم استفاده کنید.
• ترشحات را بدون فشار یا مالش شدید پاک کنید.
• برای هر چشم از گاز یا پنبه جداگانه استفاده کنید.

مراقب کم‌آبی بدن باشید

برخی گربه‌های سرماخورده کمتر آب می‌نوشند و همین موضوع خطر کم‌آبی را افزایش می‌دهد. دریافت مایعات کافی به حفظ وضعیت عمومی بدن کمک می‌کند.

• همیشه آب تازه و تمیز در دسترس گربه باشد.
• در صورت کاهش اشتها، از غذای مرطوب برای افزایش دریافت مایعات استفاده کنید.
• اگر گربه آب هم نمی‌نوشد، با دامپزشک مشورت کنید.

محیطی آرام و با دمای مناسب فراهم کنید

بدن گربه در زمان بیماری به استراحت نیاز دارد. محیطی آرام و بدون استرس می‌تواند روند بهبود را تسهیل کند.

• محل استراحت گربه را گرم و خشک نگه دارید.
• از قرار دادن گربه در معرض باد مستقیم کولر یا پنکه خودداری کنید.
• ظرف آب، ظرف غذا و محل خواب گربه را مرتب تمیز کنید.

چه زمانی سرماخوردگی گربه خطرناک می شود؟

عطسه و آبریزش بینی همیشه نشانه یک وضعیت اورژانسی نیست، اما بعضی علائم می‌توانند نشان‌دهنده شدیدتر شدن بیماری یا بروز عوارض باشند. در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، گربه باید در اولین فرصت توسط دامپزشک معاینه شود.

بی‌اشتهایی بیش از ۲۴ ساعت

• بیش از ۲۴ ساعت غذا نمی‌خورد یا تمایلی به خوردن غذا نشان نمی‌دهد.

سختی در تنفس

• با دهان باز نفس می‌کشد.
• هنگام تنفس خس‌خس یا صداهای غیرطبیعی دارد.
• نفس کشیدن برای او با زحمت همراه است.
• تعداد تنفس او به‌طور غیرعادی افزایش پیدا می‌کند.

بی‌حالی شدید گربه

• بیشتر ساعات روز بی‌حرکت می‌ماند.
• واکنش کمی به محیط اطراف نشان می‌دهد.
• تمایلی به راه رفتن یا بازی ندارد.

ترشحات غلیظ یا چرکی

• ترشحات بینی یا چشم زرد، سبز یا غلیظ می‌شوند.
• ترشحات بوی نامطبوع دارند.
• مقدار ترشحات نسبت به روزهای قبل افزایش پیدا می‌کند.

ادامه پیدا کردن علائم

• علائم پس از ۷ تا ۱۰ روز بهبود پیدا نمی‌کنند.
• شدت علائم در طول بیماری بیشتر می‌شود.

بچه‌گربه، گربه سالمند یا دارای بیماری زمینه‌ای

• بچه‌ گربه‌ها، به‌خصوص در ماه‌های اول زندگی، مقاومت کمتری در برابر بیماری دارند.
• گربه‌های سالمند بیشتر در معرض عوارض ناشی از بیماری‌های تنفسی قرار می‌گیرند.
• گربه‌هایی که بیماری زمینه‌ای یا ضعف سیستم ایمنی دارند، ممکن است علائم شدیدتری نشان دهند.

درمان سرماخوردگی گربه 

درمان سرماخوردگی گربه به علت بیماری، شدت علائم و وضعیت عمومی گربه بستگی دارد. بسیاری از موارد منشأ ویروسی دارند و با مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند، اما در برخی شرایط، مانند وجود عفونت باکتریایی یا بروز عوارض، درمان دارویی نیز لازم است.

درمان‌های حمایتی

درمان‌های حمایتی به کاهش علائم، حفظ انرژی بدن و جلوگیری از بدتر شدن وضعیت گربه کمک می‌کنند. بسته به شرایط گربه، ممکن است اقدامات زیر توصیه شود:

• جبران کم‌آبی بدن با مایعات یا سرم‌تراپی در صورت نیاز
• کنترل تب و درد در صورت نیاز
• درمان مشکلات چشمی یا تنفسی در صورت درگیری این بخش‌ها

درمان دارویی

داروی مناسب با توجه به علت بیماری و وضعیت گربه انتخاب می‌شود و برای همه گربه‌ها یکسان نیست. بسته به تشخیص دامپزشک، درمان ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• آنتی‌بیوتیک در صورت وجود عفونت باکتریایی
• قطره یا پماد چشمی در صورت درگیری چشم
• داروهای ضدالتهاب یا تب‌بر مخصوص دامپزشکی
• سایر داروهای حمایتی در صورت نیاز

نکته: بسیاری از موارد سرماخوردگی گربه منشأ ویروسی دارند و آنتی‌بیوتیک روی ویروس‌ها اثری ندارد. به همین دلیل، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک یا داروهای انسانی می‌تواند برای گربه خطرناک باشد.

سرماخوردگی گربه چند روز طول می‌کشد؟

مدت زمان بهبود سرماخوردگی گربه به علت بیماری، شدت علائم و وضعیت سلامت گربه بستگی دارد. در بیشتر موارد، علائم طی ۷ تا ۱۰ روز کاهش پیدا می‌کنند و گربه بهبود می‌یابد.

با این حال، در بعضی گربه‌ها، به‌ویژه بچه‌ گربه‌ها، گربه‌های سالمند یا گربه‌های دارای بیماری زمینه‌ای، بهبودی ممکن است تا دو هفته یا بیشتر طول بکشد.

 پیشگیری از سرماخوردگی گربه

اگرچه نمی‌توان همیشه از بروز بیماری‌های تنفسی در گربه‌ها جلوگیری کرد، اما رعایت چند نکته می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد.

واکسیناسیون منظم

• واکسن‌های توصیه‌شده توسط دامپزشک می‌توانند از برخی عفونت‌های تنفسی شایع پیشگیری کنند.
• برنامه واکسیناسیون گربه باید متناسب با سن و شرایط زندگی گربه تنظیم شود.

نکته: مهم‌ترین واکسن برای پیشگیری از بسیاری از این بیماری‌ها، واکسن سه گانه گربه است که در برابر کلسی ویروس، هرپس ویروس و پانلوکوپنی از گربه محافظت می‌کند.

جلوگیری از تماس با گربه‌های بیمار

• از تماس گربه با حیواناتی که علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی یا ترشح چشم دارند جلوگیری کنید.
• هنگام ورود گربه جدید به خانه، بهتر است ابتدا وضعیت سلامت آن بررسی شود.

کاهش استرس در زندگی روزمره

• تغییرات ناگهانی محیط، شلوغی یا استرس مداوم می‌تواند مقاومت بدن گربه را کاهش دهد.
• فراهم کردن محیطی آرام و قابل پیش‌بینی به حفظ سلامت گربه کمک می‌کند.

معاینات دوره‌ای دامپزشکی

• بررسی‌های منظم به شناسایی زودهنگام مشکلات سلامتی و پیشگیری از شدید شدن بیماری‌ها کمک می‌کند.

خلاصه نکات مهم سرماخوردگی گربه
خلاصه	توضیح
علائم سرماخوردگی گربه	عطسه، آبریزش بینی، ترشح چشم، گرفتگی بینی، کاهش اشتها و بی‌حالی از شایع‌ترین علائم سرماخوردگی گربه هستند.
چه چیزی باعث سرماخوردگی گربه می‌شود؟	بیشتر موارد سرماخوردگی به دلیل ویروس‌ها ایجاد می‌شوند، اما عفونت‌های باکتریایی نیز ممکن است در بروز یا تشدید بیماری نقش داشته باشند.
درمان خانگی سرماخوردگی گربه	غذای مرطوب، آب کافی، تمیز کردن ترشحات و فراهم کردن محیطی آرام و گرم به بهبود گربه کمک می‌کنند.
چه زمانی باید به دامپزشک مراجعه کنیم؟	اگر گربه بیش از ۲۴ ساعت غذا نخورد، دچار مشکل تنفسی، بی‌حالی شدید یا ادامه علائم شود، باید معاینه شود.
درمان سرماخوردگی گربه	درمان به علت بیماری بستگی دارد و ممکن است شامل مراقبت‌های حمایتی، داروهای تجویزی یا درمان عفونت باکتریایی باشد.
بهبودی سرماخوردگی در چند روز طول می‌کشد؟	بیشتر گربه‌ها با درمان مناسب طی ۷ تا ۱۰ روز بهبود پیدا می‌کنند، اما در برخی موارد این مدت بیشتر است.
چگونه از سرماخوردن گربه پیشگیری کنیم؟	واکسیناسیون، کاهش تماس با گربه‌های بیمار، رعایت بهداشت و کاهش استرس، خطر ابتلا را کاهش می‌دهند.