چشم گربه؛ علائم مشکلات چشمی، علت‌ها و روش مراقبت

چشم گربه یکی از بخش‌های حساس بدن او است و تغییرات کوچک در ظاهر یا رفتار گربه هنگام باز و بسته کردن چشم می‌تواند نشانه یک مشکل باشد. بعضی مشکلات چشمی ساده و موقتی هستند، اما برخی شرایط نیاز به بررسی دقیق‌تر دارند.
در این مقاله با مهم‌ترین مشکلات چشم گربه، عواملی که باعث ایجاد آن‌ها می‌شوند، روش مراقبت در خانه و زمان مناسب مراجعه به دامپزشک آشنا می‌شویم.

علائم رایج مشکلات چشم گربه

چشم سالم گربه شفاف است، ترشح غیرعادی ندارد و گربه بدون ناراحتی آن را باز و بسته می‌کند. هر تغییر در ظاهر چشم، میزان ترشحات یا رفتار گربه هنگام باز نگه داشتن چشم، نشانه یک مشکل چشمی است و نیاز به بررسی دارد.

برخی مشکلات چشم گربه خفیف هستند و با مراقبت مناسب برطرف می‌شوند، اما بعضی مشکلات در صورت بی‌توجهی شدیدتر می‌شوند و روی سلامت چشم تأثیر می‌گذارند. توجه به علائم اولیه به تشخیص سریع‌تر مشکل کمک می‌کند.

علائمی که نشان می‌دهند چشم گربه نیاز به بررسی دارد:

• افزایش ترشحات اطراف چشم
• قرمزی یا التهاب چشم
• بسته نگه داشتن چشم یا سخت باز کردن پلک‌ها
• مالیدن چشم با پنجه
• پلک زدن بیشتر از حالت معمول
• تغییر ظاهر طبیعی چشم
• کدر شدن سطح چشم
• تغییر رنگ داخل یا اطراف چشم

اگر یکی از این نشانه‌ها در گربه دیده شود، بررسی علت آن اهمیت دارد؛ چون مشکلات چشمی گربه علت‌های مختلفی دارند و نوع درمان به دلیل اصلی مشکل بستگی دارد.

آبریزش چشم گربه

آبریزش چشم در گربه زمانی دیده می‌شود که مقدار اشک بیشتر از حالت معمول تولید می‌شود یا مسیر خروج اشک دچار مشکل می‌شود. مقدار کمی رطوبت در گوشه چشم برخی گربه‌ها طبیعی است، اما اشک‌ریزش مداوم یا همراه با علائم دیگر نیاز به بررسی دارد.

دلایل رایج آبریزش چشم گربه شامل موارد زیر است:

• تحریک چشم توسط گرد و غبار یا جسم خارجی: ورود ذرات کوچک به چشم باعث افزایش اشک برای پاک کردن سطح چشم می‌شود.
• عفونت‌های چشمی: برخی عفونت‌های چشمی مثل التهاب ملتحمه باعث افزایش اشک، قرمزی چشم و ایجاد ترشحات اطراف چشم می‌شوند.
• مشکلات مجرای اشکی: بسته شدن یا تنگ شدن مسیر خروج اشک باعث جمع شدن اشک در اطراف چشم می‌شود.
• بیماری‌های تنفسی گربه: بعضی بیماری‌های تنفسی مانند هرپس ویروس گربه و کلسی ویروس گربه می‌توانند همراه با آبریزش چشم، عطسه و ترشحات بینی دیده شوند.
• ویژگی‌های نژادی: در بعضی نژادهای صورت‌تخت مثل پرشین، به دلیل ساختار صورت، اشک‌ریزش بیشتر دیده می‌شود.

نوع ترشح همراه با آبریزش هم اهمیت دارد. اشک شفاف بیشتر با تحریک یا مشکلات ساده‌تر دیده می‌شود، اما ترشحات غلیظ، زرد یا سبز معمولاً نیاز به بررسی دقیق‌تر دارند.

اگر آبریزش چشم چند روز ادامه پیدا کند، با قرمزی، درد، بسته ماندن چشم یا تغییر ظاهر چشم همراه شود، مراجعه به دامپزشک ضروری است.

ترشح و چرک چشم گربه

ترشح اطراف چشم گربه همیشه نشانه بیماری نیست؛ گاهی مقدار کمی ترشح خشک‌شده بعد از خواب دیده می‌شود. اما افزایش ترشحات، تغییر رنگ آن‌ها یا همراه شدن با علائم دیگر نیاز به بررسی دارد.

نوع ترشح می‌تواند اطلاعاتی درباره علت مشکل بدهد:

• ترشح شفاف و آبکی: بیشتر در اثر تحریک چشم، گرد و غبار، حساسیت یا مشکلات مجرای اشکی دیده می‌شود.
• ترشح سفید یا غلیظ: ممکن است همراه با التهاب یا عفونت چشم گربه دیده شود.
• ترشح زرد یا سبز: بیشتر با عفونت‌های چشمی و التهاب شدیدتر ارتباط دارد.

عواملی که باعث ایجاد ترشح غیرطبیعی چشم گربه می‌شوند:

• التهاب ملتحمه چشم 
• هرپس ویروس گربه
• کلسی ویروس گربه
• ورود جسم خارجی به چشم
• آسیب یا تحریک سطح چشم

پاک کردن ترشحات اطراف چشم با گاز استریل مرطوب به تمیز ماندن ناحیه کمک می‌کند، اما استفاده از قطره یا داروی چشمی بدون تشخیص علت مشکل، ممکن است شرایط چشم را بدتر کند.

قرمزی چشم گربه

قرمزی چشم گربه زمانی دیده می‌شود که رگ‌های خونی سطح چشم یا اطراف آن بیشتر از حالت معمول نمایان می‌شوند. این تغییر معمولاً نشان‌دهنده التهاب، تحریک یا آسیب در بخش‌هایی از چشم است.

چه عواملی باعث قرمزی چشم گربه می شود؟

• التهاب ملتحمه چشم: یکی از شایع‌ترین علت‌های قرمزی چشم است و معمولاً با ترشح، تورم پلک یا ناراحتی همراه می‌شود.
• ورود جسم خارجی: گرد و غبار، مو یا ذرات کوچک می‌توانند سطح چشم را تحریک کنند.
• خراش یا آسیب قرنیه: آسیب سطح چشم باعث درد، قرمزی و حساسیت بیشتر می‌شود.
• بیماری‌های ویروسی مانند هرپس ویروس گربه: این بیماری‌ها گاهی علائم چشمی مثل قرمزی، آبریزش و ترشح ایجاد می‌کنند.
• خشکی چشم یا مشکلات سطح چشم: کاهش رطوبت طبیعی چشم باعث تحریک و التهاب می‌شود.

بسته نگه داشتن چشم یا مالیدن آن با پنجه

گربه معمولاً چشم خود را به‌صورت طبیعی باز و بسته می‌کند، اما وقتی یک چشم را بیشتر می‌بندد، نیمه‌باز نگه می‌دارد یا مرتب آن را با پنجه می‌مالد، این رفتار معمولاً نشانه ناراحتی یا درد در ناحیه چشم است.

دلایل رایج این رفتار شامل موارد زیر است:

• وجود جسم خارجی در چشم: ورود مو، گرد و غبار یا ذرات کوچک باعث احساس ناراحتی و تلاش گربه برای پاک کردن چشم می‌شود.
• خراش یا آسیب سطح چشم: آسیب قرنیه می‌تواند باعث درد و حساسیت به نور شود.
• التهاب یا عفونت چشم: التهاب، احساس سوزش و ناراحتی ایجاد می‌کند و باعث می‌شود گربه چشم را بسته نگه دارد.
• وجود زخم در بخش‌های مختلف چشم: برخی آسیب‌های چشمی با درد و کاهش تمایل به باز نگه داشتن چشم همراه هستند.

مالیدن مداوم چشم با پنجه می‌تواند باعث تحریک بیشتر یا آسیب به سطح چشم شود. بهتر است در این شرایط از دستکاری چشم یا استفاده خودسرانه از قطره‌های چشمی جلوگیری شود.

تغییر ظاهر چشم گربه

چشم گربه سالم معمولاً سطحی شفاف، رنگ طبیعی و حالت یکسان در هر دو چشم دارد. تغییر در ظاهر چشم، مخصوصاً زمانی که ناگهانی ایجاد شود، می‌تواند نشانه یک مشکل چشمی باشد.

تغییراتی که نیاز به توجه دارند:

• کدر شدن چشم گربه: اگر سطح شفاف چشم حالت مه‌آلود یا سفید پیدا کند، ممکن است با مشکلاتی مثل آسیب قرنیه یا التهاب چشم ارتباط داشته باشد.
• ایجاد لکه یا تغییر رنگ روی چشم: لکه‌های غیرعادی روی سطح یا داخل چشم نیاز به بررسی دارند، چون ظاهر طبیعی چشم را تغییر می‌دهند.
• تورم پلک یا اطراف چشم: ورم پلک‌ها معمولاً در اثر التهاب، عفونت، حساسیت یا آسیب ایجاد می‌شود.
• بیرون‌زدگی چشم: جلو آمدن غیرطبیعی یک چشم نسبت به چشم دیگر می‌تواند نشانه یک مشکل جدی‌تر در اطراف چشم باشد.
• تفاوت بین دو چشم: تغییر فقط در یک چشم، مثل قرمزی، کدری یا تغییر اندازه مردمک، اهمیت بیشتری دارد.

تغییر ظاهر چشم همیشه به معنی یک بیماری شدید نیست، اما وقتی همراه با ترشح، درد، بسته نگه داشتن چشم یا تغییر رفتار گربه دیده شود، بررسی علت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

دیده شدن پلک سوم گربه

پلک سوم یک لایه محافظ در گوشه داخلی چشم گربه است که به حفظ رطوبت و محافظت از سطح چشم کمک می‌کند. در حالت طبیعی، این پلک معمولاً دیده نمی‌شود؛ اما وقتی بخشی از آن روی سطح چشم مشخص می‌شود، نشان‌دهنده یک تغییر غیرعادی است.

دلایل دیده شدن پلک سوم گربه شامل موارد زیر است:

• مشکلات چشمی: التهاب، عفونت یا آسیب چشم می‌تواند باعث نمایان شدن پلک سوم شود.
• بیماری‌های گوارشی: برخی مشکلات مانند اسهال گربه،ناراحتی‌های گوارشی و یا استفراغ گربه همراه با بیرون آمدن پلک سوم دیده می‌شوند.
• ضعف یا بیماری عمومی بدن: وقتی گربه دچار بیماری یا کاهش انرژی می‌شود، پلک سوم ممکن است بیشتر دیده شود.
• درد یا ناراحتی در بدن: بعضی گربه‌ها در زمان درد یا شرایط نامساعد جسمی، تغییراتی در ظاهر چشم نشان می‌دهند.

اگر پلک سوم فقط برای مدت کوتاه بعد از خواب دیده شود، معمولاً جای نگرانی ندارد. اما دیده شدن مداوم آن، مخصوصاً اگر همراه با بی‌حالی، ترشح چشم، کاهش اشتها یا تغییر رفتار باشد، نیاز به بررسی علت دارد.

چه عواملی باعث مشکل چشم گربه می‌شوند؟

مشکلات چشم گربه همیشه به یک دلیل مشخص ایجاد نمی‌شوند. گاهی عوامل محیطی باعث تحریک چشم می‌شوند و گاهی مشکلات داخلی بدن یا بیماری‌ها روی سلامت چشم تأثیر می‌گذارند.

شناخت علت احتمالی مشکل کمک می‌کند صاحب گربه شرایط را بهتر بررسی کند و در زمان مناسب برای درمان اقدام کند.

عفونت و التهاب چشم

عفونت‌ها و التهاب‌ها از عوامل رایج ایجاد مشکل در چشم گربه هستند. در این شرایط، بخش‌هایی از چشم مانند سطح چشم یا پلک‌ها تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

عوامل مرتبط با این نوع مشکلات شامل موارد زیر هستند:

• التهاب ملتحمه: التهاب لایه پوشاننده سطح چشم و داخل پلک که یکی از مشکلات رایج چشمی در گربه‌ها است.
• عفونت‌های باکتریایی: بعضی باکتری‌ها می‌توانند باعث ایجاد مشکل در سلامت چشم شوند.
• بیماری‌های ویروسی: بیماری هاسس مانند هرپس ویروس گربه و کلسی ویروس گربه

التهاب چشم گربه معمولاً با تغییراتی در ظاهر چشم و رفتار گربه همراه است. نشانه‌های رایج آن شامل موارد زیر است:

 

1. قرمزی چشم یا اطراف پلک
2. افزایش ترشحات چشم
3. تورم پلک‌ها
4. آبریزش چشم
5. حساسیت به نور
6. بسته نگه داشتن چشم یا ناراحتی هنگام باز کردن آن

شدت علائم به علت التهاب بستگی دارد. اگر التهاب همراه با درد، ترشح غیرطبیعی یا تغییر ظاهر چشم باشد، نیاز به بررسی دامپزشکی دارد.

آسیب و ورود جسم خارجی به چشم

چشم گربه در برابر عوامل محیطی حساس است. ورود ذرات کوچک یا ایجاد آسیب فیزیکی می‌تواند سطح چشم را تحریک کند.

عوامل رایج شامل موارد زیر هستند:

• ورود مو، گردوغبار یا ذرات کوچک به چشم
• برخورد با وسایل تیز یا زبر
• خراش ناشی از پنجه خود گربه یا درگیری با حیوان دیگر

در این شرایط، بررسی سریع اهمیت دارد؛ چون آسیب سطح چشم در صورت ادامه‌دار شدن می‌تواند مشکلات بیشتری ایجاد کند.

مشکلات ساختاری چشم

برخی گربه‌ها به دلیل ویژگی‌های بدنی یا شرایط نژادی، بیشتر مستعد بعضی مشکلات چشمی هستند.

این مشکلات شامل موارد زیر می‌شوند:

• بسته شدن یا تنگ شدن مسیر خروج اشک
• برگشت پلک به سمت داخل و تماس مژه‌ها با سطح چشم
• فرم صورت در نژادهای صورت‌تخت مانند پرشین که روی مسیر اشک و سلامت چشم تأثیر می‌گذارد

بیماری‌های عمومی بدن

گاهی مشکل چشم فقط مربوط به خود چشم نیست و تغییرات بدن گربه روی وضعیت آن تأثیر می‌گذارد.

برخی شرایط مرتبط:

• ضعف سیستم ایمنی
• بیماری‌های گوارشی همراه با ضعف عمومی بدن
• بعضی بیماری‌های داخلی که روی سلامت کلی گربه اثر می‌گذارند

در این شرایط، بررسی وضعیت کلی گربه در کنار بررسی چشم اهمیت دارد.

عوامل محیطی و حساسیت‌ها

محیط زندگی گربه هم می‌تواند روی سلامت چشم تأثیر بگذارد. بعضی مواد یا شرایط محیطی باعث تحریک چشم می‌شوند.

مواردی که ممکن است باعث تحریک شوند:

• دود سیگار
• مواد شوینده قوی
• عطرها و اسپری‌های محیطی
• گردوغبار زیاد

کاهش عوامل تحریک‌کننده محیطی به حفظ سلامت چشم گربه کمک می‌کند.

چه زمانی مشکل چشم گربه نیاز به مراجعه به دامپزشک دارد؟

همه مشکلات چشم گربه یک میزان اهمیت ندارند. بعضی تغییرات با مراقبت اولیه بهتر می‌شوند، اما برخی شرایط نشان می‌دهند که مشکل نیاز به بررسی تخصصی دارد.

مراجعه به دامپزشک در شرایط زیر اهمیت بیشتری دارد:

• شروع ناگهانی مشکل چشم: تغییراتی که بدون دلیل مشخص و در مدت کوتاه ایجاد می‌شوند، نیاز به بررسی دارند.
• شدید شدن وضعیت به مرور زمان: اگر مشکل چشم به جای بهتر شدن، بیشتر شود یا بخش‌های بیشتری از چشم را درگیر کند، بررسی علت ضروری است.
• تأثیر روی رفتار طبیعی گربه: کاهش فعالیت، بی‌اشتهایی، پنهان شدن یا تغییر رفتار همراه با مشکل چشم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
• احتمال آسیب جدی به چشم: ضربه، تماس با مواد شیمیایی یا آسیب فیزیکی نیاز به بررسی سریع دارد.
• تکرار شدن مشکلات چشمی: اگر یک مشکل چشم چند بار در گربه تکرار شود، پیدا کردن علت اصلی اهمیت دارد.

مراقبت از چشم گربه در خانه

مراقبت منظم از چشم گربه به حفظ سلامت آن کمک می‌کند و باعث می‌شود تغییرات غیرطبیعی زودتر دیده شوند. هدف از مراقبت خانگی، تمیز نگه داشتن اطراف چشم و جلوگیری از تحریک بیشتر آن است، نه درمان بیماری‌های چشمی بدون تشخیص علت.

کارهایی که برای مراقبت از چشم گربه می‌توان انجام داد:

• تمیز کردن اطراف چشم: اگر ترشحات خشک‌شده اطراف چشم دیده می‌شود، می‌توان با یک گاز استریل یا پارچه نرم و تمیز که با آب ولرم مرطوب شده، اطراف چشم را به‌آرامی پاک کرد.
• جلوگیری از تماس دست آلوده با چشم: لمس مداوم چشم یا استفاده از وسایل غیرتمیز می‌تواند باعث تحریک بیشتر یا انتقال آلودگی شود.
• تمیز نگه داشتن محیط زندگی: کاهش گردوغبار، دود و مواد محرک در محیط به سلامت چشم گربه کمک می‌کند.
• بررسی منظم وضعیت چشم‌ها: نگاه کردن به ظاهر چشم‌ها در زمان‌های معمول باعث می‌شود تغییرات جدید زودتر تشخیص داده شوند.

کارهایی که نباید برای چشم گربه انجام داد:

• استفاده از قطره‌های چشمی انسان بدون تجویز دامپزشک
• استفاده از داروهای باقی‌مانده از درمان قبلی
• استفاده از روش‌های خانگی نامطمئن برای درمان مشکل چشم

مراقبت خانگی فقط به حفظ پاکیزگی و کاهش عوامل تحریک‌کننده کمک می‌کند. اگر علت اصلی مشکل یک بیماری، عفونت یا آسیب چشمی باشد، درمان مناسب نیاز به تشخیص دقیق دارد.

چگونه از سلامت چشم گربه پیشگیری کنیم؟

مراقبت پیشگیرانه کمک می‌کند تغییرات چشم گربه زودتر دیده شوند و بعضی عوامل آسیب‌رسان کمتر روی سلامت چشم تأثیر بگذارند. بررسی منظم چشم‌ها و توجه به شرایط زندگی گربه، بخش مهمی از مراقبت روزانه است.

برای حفظ سلامت چشم گربه:

• چشم‌ها را به‌صورت منظم بررسی کنید: در زمان‌های معمول به ظاهر چشم، شفافیت آن و وضعیت اطراف پلک‌ها توجه کنید تا تغییرات جدید زودتر مشخص شوند.
• محیط زندگی گربه را تمیز نگه دارید: کاهش گردوغبار، دود و مواد تحریک‌کننده در فضای زندگی به سلامت چشم کمک می‌کند.
• واکسیناسیون را جدی بگیرید: برخی بیماری‌های ویروسی گربه مانند هرپس ویروس و کلسی ویروس می‌توانند چشم را درگیر کنند. برنامه واکسن گربه مناسب خطر ابتلا به بعضی از این بیماری‌ها را کاهش می‌دهد.
• معاینات دوره‌ای دامپزشکی را انجام دهید: بررسی‌های منظم کمک می‌کند مشکلات احتمالی قبل از شدید شدن شناسایی شوند، مخصوصاً در گربه‌هایی که سابقه مشکلات چشمی دارند.
• به تغذیه و سلامت عمومی گربه توجه کنید: سلامت کلی بدن و عملکرد مناسب سیستم ایمنی روی توانایی بدن برای مقابله با بیماری‌ها تأثیر دارد.

سلامت چشم گربه فقط به مراقبت مستقیم از چشم محدود نمی‌شود؛ شرایط زندگی، پیشگیری از بیماری‌ها و توجه به تغییرات رفتاری هم در حفظ سلامت آن نقش دارند.

خلاصه نکات مهم چشم گربه
موضوع	نکته مهم
چشم سالم گربه	چشم سالم شفاف است، ترشح غیرعادی ندارد و گربه بدون ناراحتی آن را باز و بسته می‌کند.
علائم هشدار چشم گربه	آبریزش مداوم، ترشح غیرطبیعی، قرمزی، بسته نگه داشتن چشم، مالیدن چشم و تغییر ظاهر چشم نیاز به بررسی دارند.
آبریزش چشم گربه	اشک‌ریزش مداوم می‌تواند به دلیل تحریک چشم، مشکلات مجرای اشکی، عفونت یا بیماری‌های تنفسی ایجاد شود.
ترشح چشم گربه	ترشح شفاف، سفید، زرد یا سبز می‌تواند علت‌های متفاوتی داشته باشد و تغییر رنگ ترشح اهمیت دارد.
قرمزی چشم گربه	قرمزی معمولاً با التهاب، تحریک، آسیب سطح چشم یا بعضی بیماری‌ها ارتباط دارد.
پلک سوم گربه	دیده شدن مداوم پلک سوم طبیعی نیست و می‌تواند نشانه یک مشکل چشمی یا تغییر در وضعیت عمومی بدن باشد.
عوامل ایجاد مشکل چشم	عفونت، ورود جسم خارجی، آسیب، مشکلات ساختاری، حساسیت و بعضی بیماری‌های عمومی بدن روی سلامت چشم تأثیر می‌گذارند.
مراقبت در خانه	تمیز کردن اطراف چشم با روش مناسب و کاهش عوامل تحریک‌کننده به حفظ سلامت چشم کمک می‌کند.
کارهای ممنوع	استفاده خودسرانه از قطره انسانی یا داروهای بدون تشخیص دامپزشک می‌تواند به چشم گربه آسیب بزند.
زمان مراجعه به دامپزشک	شروع ناگهانی مشکل، شدید شدن علائم، درد، آسیب چشم، تغییر رفتار یا تکرار مشکلات نیاز به بررسی دارد.
پیشگیری از مشکلات چشم	بررسی منظم چشم، رعایت بهداشت محیط، واکسیناسیون و معاینات دوره‌ای به حفظ سلامت چشم کمک می‌کنند.